هندوانه یزدی، محصولی بومی و متفاوت در استان یزد، با وجود رنگ کمرنگ و طعمی که همیشه باب میل همه نیست، به‌دلیل آب فراوان، تخمه‌های مرغوب و جایگاه ویژه‌اش در فرهنگ غذایی مردم این منطقه، همچنان یکی از شناخته‌شده‌ترین و محبوب‌ترین میوه‌های محلی به‌شمار می‌رود؛ میوه‌ای که شیوه مصرف، نگهداری و حتی استفاده از تخمه آن نیز بخشی از آداب و سبک زندگی یزدی‌ها را روایت می‌کند.

اشکذرخبر،در یزد، هندوانه‌ای عمل می‌آید که هیچ جای دنیا لنگه‌اش را نمی‌شود پیدا کرد! نه رنگ دارد، نه همیشه مزه؛ اما آب دارد تا دلت بخواهد، و تخمه… آن‌هم چه تخمه‌هایی!
اگر در یزد از هر فروشنده‌ای بپرسی: «این هندونه چطوره؟» بدون شک یک جواب می‌شنوی:«اگه مزه نداره، اُوو (آب) و تخمه داره! فقط داری پول تخمه‌هاش مِدی؟!»
گرچه غیرِ یزدی‌ها کمتر از آن خوششان می‌آید، اما هندونه‌ی یزدی طرفداران دوآتشه‌ای دارد که هندوانه‌های دیگر را اصلاً هندوانه نمی‌دانند!
خوردن این هندوانه هم برای خودش آدابی دارد؛ نه از بشقاب خبری هست، نه کارد و چنگال. آن را در پستو، زیرزمین، حوض آب یا یخچال خنک می‌کنند، بعد دو یا چهار قاچ می‌کنند و با قاشق، آن را «اووتراش» می‌کنند و می‌خورند.
یزدی‌ها از تخمه‌اش هم نمی‌گذرند؛ خشک می‌کنند، بو می‌دهند، چون هم کیفیت دارد، هم پولش را داده‌اند!
دکتر جلال مجبیان می‌نویسد:
«در بندرآباد هندوانه‌هایی بزرگ بعمل می‌آید که در برابر فساد مقاوم‌اند و تا نزدیکی‌های اسفند هم قابل نگهداری‌اند. پای هر بوته، کوزه‌ی سفالی نصفه‌ای را فرو می‌کردند و با مشک آن را پر از آب می‌نمودند و نهال را بدینگونه آب می‌دادند.»

منبع :کتاب «ریگ بوم ما ؛ کویر یزد با تاکید بر محله پشت باغ کاج اشکذر»

لینک کوتاه : https://ashkezarnews.ir/t6BU2