رب انار؛ طعم خاطرهانگیز پاییزهای اشکذر
تهیه رب انار یکی از رسمهای پاییزی مردم اشکذر است؛ آب انارهای آبدار را میگیرند و در دیگهای بزرگ میجوشانند تا غلیظ شود و به قوام برسد. در برخی خانهها، چغندر نیز به دیگ اضافه میکنند تا پس از پخت، طعمی ترش و متفاوت پیدا کند. شاخهها و پوست خشکشده درخت انار هم در گذشته و گاهی امروز، بهعنوان سوخت برای گرمکردن خانهها در زمستان استفاده میشود؛ رسمی که پیوند زندگی مردم با طبیعت و بهرهگیری از نعمتهای آن را به تصویر میکشد
همه از توده هستیم و به توده برمیگردیم!
توده فقط یک محله نیست؛ بخشی از حافظه تاریخی و هویت اشکذر است؛ محلهای که شنهای روان، بخشی از مردمانش را به باغستان کوچاند، اما نتوانستند پیوند تودهایها را با زادگاهشان از بین ببرند؛ پیوندی که در روضههای امام حسین(ع)، آش گندم، کلکلهای شیرین با باغستانیها و خاطرات نسلبهنسلشده، هنوز زنده است؛ آنقدر زنده که ما تودهایها باور داریم: هرجا برویم، بالاخره به توده برمیگردیم!
روایت شکلگیری نخستین هیئت اشکذر و سنت حسنه اعزام به مشهد مقدس
نخستین هیئت مذهبی اشکذر با عنوان «هیئت جعفری» در سال ۱۳۲۸ هجری شمسی تأسیس شد؛ هیئتی که با تغییر نام به «هیئت حسینی»، بنیانگذار سنت اعزام هیئتهای اشکذر به مشهد مقدس شد؛ سنتی که دهههاست در روزهای پایانی ماه صفر ادامه دارد
«کاغذبادِ» پرنده دستسازِ بچههای اشکذر
در روزهایی که هیچکدام از اسباببازیهای امروزی وجود نداشت، بچههای کویر اشکذر بعد از امتحانات خرداد با کاغذ سیمان و روزنامه، ترکهی انار و چوب حصیر و کمی چسب، «کاغذباد» یا همان بادبادک میساختند و در روزهای بادی از پشتبامهای خشتی، آرزوهایشان را به آسمان میفرستادند.
وقتی «آبگوشت» غذای اعیانیِ مردم اشکذر بود
در روزگاری که دیگهای سنگی آبگوشت، با چربیِ «ماندهیِ شبهای پیش» پر مزه تر می شد، آبگوشت نه تنها یک وعده غذایی، که مظهر برکت و همبستگی بود. از «نخودآبِ» شفابخش تا ماجرای طنزآمیز پیرمرد اشکذری و حکایت لرزشِ بِلَرزُک، نگاهی داریم به فرهنگ غذایی ساده اما پرمهر مردمان دیارمان در گذشته.
هندوانهای که یزدیها دوستش دارند؛ از «اووتراش» تا بو دادن تخمه
هندوانه یزدی، محصولی بومی و متفاوت در استان یزد، با وجود رنگ کمرنگ و طعمی که همیشه باب میل همه نیست، بهدلیل آب فراوان، تخمههای مرغوب و جایگاه ویژهاش در فرهنگ غذایی مردم این منطقه، همچنان یکی از شناختهشدهترین و محبوبترین میوههای محلی بهشمار میرود؛ میوهای که شیوه مصرف، نگهداری و حتی استفاده از تخمه آن نیز بخشی از آداب و سبک زندگی یزدیها را روایت میکند.
طوافِ حرم علی بن موسیالرضا (ع)، پیش از بازگشت به خاکِ اشکذر
گاهی تقدیر، زیباتر از آن چیزی است که انسان آرزو میکند؛ همانطور که شهید سید علیزاده میر، دلاور بسیجی اشکذری، در آخرین زیارتش از امام هشتم (ع) خواسته بود بار دیگر به مشهد بیاید. این آرزو چندی پس از شهادتش در عملیات والفجر ۲ به شکلی عجیب و شگفتانگیز محقق شد؛ زمانی که پیکر پاکش به اشتباه راهی مشهد شد تا پیش از بازگشت به زادگاهش در اشکذر، گرداگرد حرمِ امن رضوی طواف داده شود.
سه روز در مسجد حاج غلام؛ بازخوانی خاطرات شفاهی از شور حماسی اشکذر
وقتی در خانه محقر شهید دیودیده در اشکذر، چشمهای نگران و دستهای لرزانِ پدری داغدیده را دیدم، معنای واقعیِ «ایثارِ بیادعا» برایم روشن شد. اشکذر که در عملیات بدر، سهمی بزرگ از آسمانی شدنِ جوانانش داشت، امروز در آیینه خاطراتِ سردار فرهنگدوست، بار دیگر صحنهی همدلیِ مردمانی است که در مسجد حاج غلام، سندِ وفاداریِ خود را با خون شهیدانی چون جعفرینسب و کاظم دهقان امضا کردند.
از حسینیهی حاج میرزابابا تا حسینیهی امت مبعوث شده؛ روایتِ تحولاتِ یک مکان در اشکذر
برخی مکانها فراتر از دیوار و سقف، حافظهی یک ملتاند؛ در محلهی باغستان اشکذر، جایی که روزگاری صدای شتران و بساط ترهبار به گوش میرسید، امروز در پی حوادث تلخ اسفند ۱۴۰۴، صدای روضهخوانی و نالهی مردم، خاطرهی حسینیهای را که سالها پیش از میان رفته بود، دوباره زنده کرده است.
دروازهبانِ منتخب اشکذر و مجومرد، شهیدِ جزیره مجنون
شهید محمدکاظم دهقانی اشکذری، دروازهبان تیم منتخب فوتبال اشکذر و مجومرد در دهه پنجاه، که اول مهر ۱۳۴۳ در محله پشتباغ کاج اشکذر به دنیا آمد، پس از حضور در جبهه به عنوان پاسدار و رسیدن به مسئولیت فرمانده گروهان، ۲۲ اسفند ۱۳۶۳ در جزیره مجنون عراق بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید.
طبل هیات های عزاداری های اشکذر چگونه ساخته می شد
سیدحسین علوینسب، پیشکسوتِ نجاری و طبلسازی اشکذر، در گفتگویی با «آوای اشکذر» از خاطرات سخت اما شیرینِ ساختِ طبلهای سنتی محرم میگوید؛ از دباغیِ دستیِ پوستها تا روزگاری که صدای طبلهای دستسازِ اشکذری، حال و هوای دیگری به عزاداریها میداد.
صف انتظار آسیاب آبی اشکذر
راهروی بلند و نیمهتاریک آسیاب پر از همهمه است. مردان و زنانی که کیسههای گندم را کنار خود گذاشتهاند، در انتظار نوبتشان نشسته یا ایستادهاند و گاه با یکدیگر گفتوگو میکنند.
داستان ورود چای و سماور به اشکذر
بر اساس روایت شفاهی مرحوم حاج محمد خسروی ورود سماور و چای به شهر اشکذر در دوره قاجار (زمان احمدشاه) روی داد.
عید فطر در اشکذر
در قدیم روز عید فطر، مردم اشکذر پس از نماز صبح به مساجد محل میرفتند و نماز عید را بهجا میآوردند. صندوقهایی نیز برای دریافت فطریه در محلهای نماز قرار داده میشد.
روایت زمانسنجی آب در قنات اشکذر
در روزگاری نهچندان دور، در دل دشتهای خشک و آفتابخوردهی ایران، تقسیم آب قنات میان کشاورزان هنری بود بهدقت ساعتسازی.
اولین هیئت اشکذر و آغاز سنت اعزام به مشهد مقدس
در سال ۱۳۲۸ شمسی، هیئت عزاداری «هیئت جعفری» در اشکذر تأسیس شد و با اعزام به مشهد مقدس، سنت حسنهای را پایهگذاری کرد که اکنون بیش از هفت دهه است ادامه دارد.




































Monday, 16 November , 2026