آنچه ما در کرونا از دست دادیم بخش عظیم هویت ما بود، تقریباً تمام مراسمات آیینی و ملی خود را دستخوش تغییرات اجباری یا اختیاری کردیم که فقط از آن ها اسمی مانده است؛ نه رسمی، دقیقاً تغییراتی ویران کننده
اشکذر خبر _ ایمان دهقانی؛ بالاخره گذشت ،خیلی سخت و دردناک ولی از دوره ای که دانه دانه هم وطنان و اطرافیانمان را به خاطر یک بلای سیاه در این سه سال از دست دادیم گذشت دیگر تلویزیون پیک (چند دهم) را اعلام نمیکند.
به جز جان و جانان چیزهای دیگری هم از بین ما رفت شاید مهمترین آن هرگونه و به هر شکل روابط اجتماعی به سبک آشنای قدیم بود که این مسئله از دو جهت قابل بررسی است.
اول شما هر تعداد تماس تصویری با پدربزرگ یا مادربزرگتان بگیرید و لحظه لحظه از وضعیت خودتان ایشان را مطلع کنید یا با تلفن تمام نیازهای ایشان را مرتفع سازی کنید به واقع همه برای ایشان به هیچ می ارزد، در آغوش گرفتن یا چشم در چشم شدن با اعضای درجه یک خانواده حسی غیر قابل جایگزین دارد.
آنچه صله رحم می نامیم اصلی ترین جزء حفظ بنیان خانواده است به صورتی که جوامع غربی هم پس از واکسیناسیون شروع به افزایش دیدارهای حضوری خانواده ها بیش از گذشته نموده اند.
بگذارید از منظری دیگر مسئله را بررسی نماییم تاریخچه ایران و پیشینه ما تنها ابنیه و ساختمان و طبیعت نیست، مهمترین بخش این مرز و بوم فرهنگ ایران زمین است، به واقع ایران زمین بدون فرهنگ کالبدی بدون روح است.
آداب و رسوم یا مراسمات ما هدیه گذشتگان است حفظ این مراسمات به اندازه حفظ اماکن تاریخی مهم است حتی از نظر من این مراسمات مهمتر از ساختمانهای تاریخی است.
شما به گردشگران صدها هزار دستگاه شعر بافی نشان دهید و هزاران ساعت درباره کار آن توضیح دهید، به اندازه یک شعر باف پشت دستگاه تاثیر و جلوه ندارد. هزاران مسجد تاریخی یا حسینیه با کاشی کاری فاخر و گچ کاری آنچنانی به اندازه یک مسجد جامع پر از نمازگزار در وقت نماز جماعت ارزشمند نیست. بدیهی بوده و هست ، گفتن و شنیدن تا دیدن ها فاصله بسیار است.
آنچه ما در کرونا از دست دادیم بخش عظیم هویت ما بود، تقریباً تمام مراسمات آیینی و ملی خود را دستخوش تغییرات اجباری یا اختیاری کردیم که فقط از آن ها اسمی مانده است؛
نه رسمی دقیقاً تغییراتی ویران کننده
قبل از کرونا هم متاسفانه شاهد به روز شدن یا بدعت های اشتباه در آیین سنتی عزاداری و دیگر مراسمات ملی و بومی خود بودیم و حال با بهانه ی کرونا این بدعت ها لباس موجه بر تن کرده و ما فراموش کردیم هر چه از گذشته به ما رسیده است فارغ از بُعد معنوی آیینی سنتی است و باید به آن به دید یک امانت از گذشتگان بنگریم و برای آیندگان حفظ کنیم.
جمعیتی که عادت به مخالفت دائم با همه چیز دارند که هیچ، بعضی دیگر احساس می کردند هرچی بیشتر بر مراسمات و آیینهای مذهبی خرده بگیرند بیشترین مدال روشنفکری را می گیرند در حالی که ما در قلب اروپا که شهر رویایی روشنفکران است، از جشن پرتاب گوجه فرنگی در یک کشور تا جنگ پرتاب پرتقال را داریم اما آنها این کارناوال ها را فارغ از انتقادات و نظرات دیگران درباره خودشان به عنوان بخشی از فرهنگ خود لحاظ کردهاند اما ما بخش هایی از آیین عزاداری هایمان که جدا از بحث احترام به اباعبدالله ، سنت و فرهنگمان هزاران هنر و فایده داشت با برچسب جهان سوم به سمت سیاه چال فراموشی کشاندیم، دقیقا همان چیزهایی که توریست ها برای دیدنشان و تحسین آنها حاضرند مبالغ گزافی بپردازند و از نزدیک آنها را مشاهده کنند.
البته بدعت های اشتباه یا آنچه به فرهنگ ما به صورت مغرضانه اضافه شده قطعاً باید سریعاً حذف شود اما از بین بردن حالت سنتی هیئت مذهبی که قدیمی ترین شکل NGO های امروزی (موسسه های مردم نهاد) است خطای غیر قابل بخشش است. از حق نگذریم که از دل این جلسات هیئت ها چه مدارس و مراکز علمی ، درمانی و غیره که خشت گذاری نگردید، ریش سفیدی هایی که نتیجه داد و افرادی به نزد خانواده برگشتند، کمک به نیازمند و مریضی که خرج درمان نداشت صورت گرفت یا حتی به برکت عزای اهل بیت دختر و پسرانی که آغاز زندگی مشترک داشتند.
از صمیم قلبم امیدوارم که بعد از گذر از دوره کرونا شاهد بازگشت رسوم غلطی که کمرنگ شده بودند نباشیم ولی بیشتر از آن امید دارم که شاهد بازگشت آداب و رسوم ناب و خالص ایرانی و اسلامی باشیم، از زرق و برق عروسی ها و مجالس ترحیم کم شود و دیدارهای حضوری نزدیکان و والدین یا آیین های سنتی ایرانی و اسلامی چون مراسمات عزاداری ارباب دو عالم بیشتر از قبل رونق بگیرد.
امیدوارم امسال چون دوسال گذشته با شعارهای عامه پسندی چون (شعور حسینی بجای شور حسینی) سعی در تضعیف برنامه های محرم نداشته باشیم چرا که تقریبا تمام گردهمایی های جوامع به شکل قدیم بازگشته است و از دید یک ایرانی اصیل جایگاه روضه ی اباعبدالله بالاتر از خیلی از گردهمایی و تجمع های کنونی است.






Wednesday, 27 May , 2026