استاد شهيد مطهري در مورد انحرافات و عزاداریهای بدون جهتگیری میگوید : عزاداري سنتي امروز امام حسين (ع) در اسلام تبديل حركت بنيادین به عادت است. اين عزاداري كه بهحق دربارهاش گفتهشده «من بكي او ابكي او تباكي و جبت له الجنه» كه حتي براي تباكي (خود را شبيه گريه كن ساختن) هم ارزش فراوان […]
استاد شهيد مطهري در مورد انحرافات و عزاداریهای بدون جهتگیری میگوید :
عزاداري سنتي امروز امام حسين (ع) در اسلام تبديل حركت بنيادین به عادت است. اين عزاداري كه بهحق دربارهاش گفتهشده «من بكي او ابكي او تباكي و جبت له الجنه» كه حتي براي تباكي (خود را شبيه گريه كن ساختن) هم ارزش فراوان قائل شده، در اصل فلسفهاش تهييج احساسات عليه یزیدیها و ابن زيادها و به سود حسینها و حسینیها بوده است.
در شرايطي كه حسين بهصورت يك مكتب در یکزمان حضور دارد و سمبل راه و روش اجتماعي معين و نفیکننده راه و روش موجود معين ديگري است، يك قطره اشك ريختن واقعا ً نوعي سربازي است، در شرايط خشن يزيدي، در گروه حسینیها شركت كردن و تظاهر به گريه كردن بر شهدا نوعي اعلام وابسته بودن به گروه اهل حق و اعلانجنگ با گروه اهل باطل و در حقيقت نوعي ازخودگذشتگی است.
اينجا است كه عزاداري حسين بن علي يك حركت است، يك موج است، يك مبارزه اجتماعي است؛ اما تدريجاً روح و فلسفه اين دستور فراموش میشود و محتواي اینطرف بيرون میریزد و مسئله شكل يك «عادت» به خود میگیرد كه مردمي دورهم جمع بشوند و به مراسم عزاداري مشغول شوند، بدون اينكه نمايانگر جهتگیری خاص اجتماعي باشد و بدون آنكه ازنظر اجتماعي عمل «معنیداری» به شمار رود، فقط براي كسب ثواب (كه البته ديگر ثوابي هم در كار نخواهد بود) مراسمي را مجرد از وظايف اجتماعي و بي رابطه با حسینهای زمان و بي رابطه با یزیدیها و عبيدا… هاي زمان به پادارند.
اینجاست كه حركت تبديل به بنيادين عادت شده و محتواي ظرف بيرون ريخته و ظرفهای خالي باقیمانده است. در چنين مراسمي است كه اگر شخص يزيد بن معاويه هم از گور بدرآباد، حاضر است كه شركت كند! بلكه بزرگترین مراسم را به پا دارد. در چنين مراسم است كه نهتنها «تباكي» اثر ندارد اگر يك من هم اشك نثار كنيم بهجایی برنمیخورد.






Wednesday, 4 February , 2026