در روزهایی که هیچ‌کدام از اسباب‌بازی‌های امروزی وجود نداشت، بچه‌های کویر اشکذر بعد از امتحانات خرداد با کاغذ سیمان و روزنامه، ترکه‌ی انار و چوب حصیر و کمی چسب، «کاغذباد» یا همان بادبادک می‌ساختند و در روزهای بادی از پشت‌بام‌های خشتی، آرزوهایشان را به آسمان می‌فرستادند‌.

هندوانه یزدی، محصولی بومی و متفاوت در استان یزد، با وجود رنگ کمرنگ و طعمی که همیشه باب میل همه نیست، به‌دلیل آب فراوان، تخمه‌های مرغوب و جایگاه ویژه‌اش در فرهنگ غذایی مردم این منطقه، همچنان یکی از شناخته‌شده‌ترین و محبوب‌ترین میوه‌های محلی به‌شمار می‌رود؛ میوه‌ای که شیوه مصرف، نگهداری و حتی استفاده از تخمه آن نیز بخشی از آداب و سبک زندگی یزدی‌ها را روایت می‌کند.

در آستانه تاسوعا و عاشورای حسینی، حسینیه «سفید» اشکذر شاهد برگزاری آیین نمایشی و مذهبی «شَدَّه‌بَرداری» است؛ سنتی که در آن جوانان با حملِ نمادینِ عمودهای رنگین، پیوندِ میان قدرتِ بدنی و ارادتِ قلبی به اولاد علی (ع) را در چرخشی آیینی به نمایش می‌گذارند.

سیدحسین علوی‌نسب، پیشکسوتِ نجاری و طبل‌سازی اشکذر، در گفتگویی با «آوای اشکذر» از خاطرات سخت اما شیرینِ ساختِ طبل‌های سنتی محرم می‌گوید؛ از دباغیِ دستیِ پوست‌ها تا روزگاری که صدای طبل‌های دست‌سازِ اشکذری، حال و هوای دیگری به عزاداری‌ها می‌داد.

محرم که نزدیک می‌شود، اشکذر رنگ عوض می‌کند. اینجا، پیشوازِ ماهِ عزا تنها یک آیین نیست، بلکه سبکِ زیستنی است که از شکستنِ قند و دوخت‌ودوزِ زودتر از موعد آغاز می‌شود تا راه برای عزاداریِ خالصانه هموار گردد. از روزگارِ قدیم تا امروز، مردم اشکذر با آمادگیِ تمام به استقبالِ کاروانِ غم می‌روند تا در دو‌قطبیِ همیشگیِ حق و باطل، یک‌صدا نام حسین (ع) را فریاد بزنند.

همزمان با ایام سوگواری سید و سالار شهیدان، آیین سنتی «پوش کشیدن» در اشکذر با شور و حالِ ویژه‌ای برگزار می شود. در این مراسم که نمادی از ایثار و مشارکتِ مردمی است، عزاداران با برپاییِ خیمه‌ی نمادینِ کربلا، خود را برای میزبانی از ماه محرم و خلقِ حماسه‌ای دیگر در سایه‌ی این مکانِ قدسی آماده می کنند

در کویر تشنه‌لب اشکذر، آب نه فقط مایعی برای زندگی، که مسئله‌ای مقدس بود؛ و این مقدس، نیاز به نظم داشت. برای همین، مردانی از دل خاک و تجربه، نگهبان آب شدند؛ هر یک با نقش و مسئولیتی مشخص

یکی از بزرگان اشکذر با شوخ‌طبعی می‌گفت: «رمضان به هُم‌هُم افتاده!»؛ یعنی سختی‌ها رو به پایان است