• Sabat Sabat
  • 4386438


  • کد خبر: 55217
      منتشر کننده: اشکذری
        تاریخ انتشار: یکشنبه ۲۸ شهریور ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۵
    ساباط اندیشه و مذهب
    رزق و روزی كه خداوند آن را بعهده گرفته و ضمانت كرده عبارت است از سهم و نصیبی كه باید به مخلوقات برسد تا بتوانند به وجود و بقاء خود ادامه دهند. البته تعهد و ضمانت الهی و رزاقیت و روزی ‏رسانی كه بذات اقدس پروردگار نسبت می‏ دهیم با تعهدات و ضمانت ‏ها و تكفل ‏های انسانی متفاوت است.

    رزق و روزی برکت در قرآن

    اشکذر خبر (اشکذر نیوز) ساباط اندیشه و مذهب: اینکه در قرآن کریم آمده: «و ما مِن دابه فی‏الارض الا علی الله رزقها؛ رزق و روزی هر جنبنده ‏ای بر عهده خداوند است.» (سوره هود، آیه ۶) باید در نظر داشت که آنکه ماجرای رزق جنبندگان را به عهده گرفته است الله است نه یک مخلوق. الله یعنی آن کس که آفریننده نظام‏ های هستی و خالق موجودات است و لذا تعهد الهی تفاوت دارد با تعهد مخلوقی که جزئی از همین نظام و تحت تأثیر موجودات این نظام است.
    شناختن فعل خدا و رزّاقیت خدا شناخت نظامات عالم است. ما خود جزء عالمیم و مانند سایر اجزاء عالم وظیفه ‏ای داریم. وظایفی هم که ما در عالم درباره ارزاق و حقوق داریم و قانون خلقت ما را موظف به آن وظایف کرده است و یا قانون شریعت ما را به آن موظف ساخته است از شئون رزاقیت خداوند است.

    رسول خدا(صلی الله و علیه وآله) می فرماید: «ازدواج کنید زیرا رزق شما بیشتر می شود.» (وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۹) تقریباً همه کسانی که ازدواج کرده اند علی رغم اذعان به بعضی از مشکلات، اعتراف دارند که وضعیت مادی و معیشتی آنان، از قبل ازدواج بهتر شده است. گرچه معمولاً دراین گونه از مسائل اجتماعی استثناءاتی نیز وجود داشته است.

    قوه جذب و تغذّی که در گیاهان است همینطور جهازات تغذیه، میل‏ها و غریزه ‏هائی که در جانداران است و آنها را به سوی مواد غذایی می ‏کشاند همه از مظاهر رزاقیت حضرت حق است. خداست که هر جانداری را بوسیله یک سلسله میل‏ ها و رغبت‏ ها مسخر کرده که در پی مایحتاج خود برود. و برای ارضای این میل ‏ها همیشه در تلاش باشد. همین اندیشه و تلاش و کوشش جد و جهد در این زمینه به موجب رزّاقیت خداوند  است و رزاقیت اوست که روزی و روزی خوار. رزق و مرزوق را عاشق یکدیگر قرار داده و در پی هم واداشته است. در متن واقع پیوستگی خاصی بین اجزاء خلقت وجود دارد که آن‏ ها را به یکدیگر تطبیق می ‏دهد. تا طفل طفل است و قادر به تحصیل روزی و تهیه آن نیست، روزی او را آماده و مهیا در اختیار او قرار داده است و تدریجاً که او قدرت بیشتری پیدا می ‏کند و با کنجکاوی می ‏تواند روزی خود را بدست آورد دیگر روزی او به آسودگی در اختیارش نیست مثل اینکه روزی او را بر می‏ دارند و در نقطه‏ ای دور دست می‏ گذارند تا برود و آن را پیدا کند و استفاده نماید.
    بطور کلی یک تناسبی است میان آمادگی روزی و مقدار توانایی روزی‏ خوار و مقدار هدایتی که به سوی روزی خود شده است.
    انسان چون نسبت به گیاهان و حیوانات موجودی عالی ‏تر است و آنچه برای زندگی گیاهان و حیوانات کافی است برای او کافی نمی ‏باشد مسئله تحصیل روزی او شکل و وضع دیگری دارد. فاصله بین روزی و روزی ‏خوار در عرصه زندگی انسان بیشتر است. از این رو وسائل زیادتری در اختیار او قرار داده شده و دستگاه هدایت در وجودش تقویت گشته به او عقل و عمل و فکر داده شده. وحی و نبوت به یاری‏اش آمده و برایش وظیفه و تکلیف مقرر شده و همه اینها از شئون رزاقیت خداوند است. و لذا اینکه گفته شده:
    مخور هول ابلیس تا جان دهد
    هر آنکس که دندان دهد نان دهد
    توانا است آخر خداوند روز
    که روزی رساند تو چندین مسوز
    نگارنده کودک اندر شکم
    نویسنده عمر و روزی است هم(سعدی)
    سخن درستی است اما نه به این معنی که دندان داشتن کافی است که نان پخته و آماده بر سر سفره انسان مهیا شود. بلکه به این معنی که در دستگاه خلقت بین نان و دندان رابطه است. اگر نان نبود دندان نبود و اگر دندان و صاحب دندان نبود نان نبود. بین روزی و روزی‏ خوار ووسائل خوردن و هضم و جذب روزی و وسائل هدایت و راهنمایی به سوی روزی در متن خلقت ارتباط است. آن کس که انسان را در طبیعت آفریده و به او دندان داده نان یعنی مواد غذایی قابل استفاده را هم در طبیعت آفریده و اندیشه و فکر و نیروی عمل و تحصیل و حسن انجام وظیفه را هم آفریده است همه اینها توأما مظهر رزاقیت خداوند است.(بیست گفتار، آیت‏الله مطهری، گفتار ششم، ص ۱۲۷ تا ۱۳۷)

     دو نوع رزق و روزی داریم

    از مهمترین عوامل برکت در رزق و روزی، داشتن ایمان و تقوا (عمل به واجبات و ترک محرمات) است. امام رضا (علیه السلام) فرمود: «خدای عز و جل به یکی از پیامبران خود وحی فرمود که: هر گاه اطاعت شوم خشنود گردم و چون خشنود گردم برکت دهم و برکت من بی پایان است.» (میزان الحکمه، ج۱، ح۱۷۰۰)

    در واقع ما دو گونه رزق و روزی داریم: رزقی که بسراغش می ‏رویم و رزقی که به سراغمان می ‏آید.
    امام علی (علیه السلام): اِن الرزق رزقان رزق تطلبه و رزق یطلبک فان انت لم تأته اتاک   (نهج‏البلاغه، نامه ۳۱)
    رزق طالب  (که به سراغ ما می ‏آید) رزقی است که همواره ما را تعقیب می‏کند حتی اگر از آن فرار کنیم ما را رها نمی‏سازد همان طور که رهایی از چنگال مرگ ممکن نیست. حضرت رسول اکرم(صلی الله و علیه وآله):  لو اَنَّ ابنَ آدم فَرَّ من رِزقِه کما یَفِرُّمن المَوتَ لادرکه کما یدرکه الموت (مکارم‏الاخلاق ۲/۳۷۷)
    این گونه رزق ریشه در قضای الهی دارد و هیچ گونه تغییر و تحولی در آن صورت نمی ‏گیرد. در این زمینه مرحوم علامه طباطبایی می‏ فرماید: روزی و روزی‏ خوار متلازم همند و معنی ندارد که روزی‏ خوار در مسیر زندگی طالب بقاء باشد اما رزقی برایش نباشد همینطور ممکن نیست رزقی محقق باشد و روزی‏ خواری در بین نباشد و نیز رزق از مایحتاج روزی‏ خوار افزون باشد و لذا رزق داخل در قضای الهی  است. (المیزان، ج ۱۸، جزء ۲۷، ص ۳۷۷)
    اما قسم دیگر روزی (رزق مطلوب) رزقی است که برای طالب آن مقدّر شده است. اگر آن را طلب نمائیم و مشروط و علل لازم وصول به آن را مراعات نمائیم چنین رزقی را بدست می ‏آوریم و در واقع تلاش ما در جهت رسیدن به این‏گونه روزی، جزء العلّه است و اگر در کنار دیگر علل مهیای عالم غیب قرار گیرد مسلما دستیابی به آن حتمی است.
    در این باره مولی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می ‏فرماید: طلب نمائید روزی را که مضمون و مقدر است اما برای طلب‏ کننده آن: اطلبوا الرّزق فانّه مضمون لطالبِه (الارشاد، ۱/۳۰۳) همانطور که طلب بدون ضمانت بی‏ معنی است تضمین رزق بدون طلب نیز در این قسم (روزی مطلوب) ناممکن است.
    لذا از این دو قسم روزی که از ناحیه خدای بزرگ برای بندگان معین گشته است قسمی از آن بدون قید و شرط و به عبارتی رزق طالب و قسمی دیگر مشروط است و مطلوب. روزی بی‏ قید و شرط در هر حال انسان را طلب می ‏نماید و تا پیمانه قابلیت انسان از این ‏گونه رزق پر نگردد اجل و مرگ انسان فرا نمی ‏رسد. حضرت رسول اکرم (صلی الله و علیه وآله): الا و اِنّ الرُّوحَ الاَمینَ نَفَتَ فی روعِی اَنَّه لن تَموتَنَفْسٌ حَتّی تستکمل رزقها (الکافی، ۲/۷۴/۲)
    اما روزی مطلوب و مشروط حتمیت و ضرورتش مشروط به انجام اموری و در نظر گرفتن مسائلی است که بدون ترتیب و انجام شرائط محقق نمی ‏گردد.

    نکاتی درباره ی برکت در مال

    در کنار این انواع رزقی که عرض شد، دستورالعمل هایی داده شده است که همین نوع رزق را با برکت کنیم تا بهتر زندگی کنیم.
    در ادامه به نکاتی از آن ها می پردازیم:

    ۱- داشتن ایمان و تقوا

    امام صادق ‌(علیه السلام) می‌فرماید: “هر کس سوره ذاریات  را روز یا شب بخواند، خداوند وضع زندگی او را اصلاح می ‌کند و روزی فراوانی برایش می ‌دهد…”( اعلام الدین‌، دیلمی‌، ص ۳۷۷)

    یکی از عوامل مهم برکت زا در زندگی، داشتن ایمان  و کسب تقوا  می باشد. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ ؛ اگر مردم قریه ها ایمان آورده و پرهیزکاری پیشه کرده بودند، برکت های آسمان و زمین را به رویشان می گشودیم» (سوره اعراف، ۹۶)
    از مهمترین عوامل برکت در رزق و روزی، داشتن ایمان و تقوا (عمل به واجبات و ترک محرمات) است. امام رضا (علیه السلام) فرمود: «خدای عز و جل به یکی از پیامبران خود وحی فرمود که: هر گاه اطاعت شوم خشنود گردم و چون خشنود گردم برکت دهم و برکت من بی پایان است.» (میزان الحکمه، ج۱، ح۱۷۰۰)

    ۲- ازدواج کنید

    ازدواج  دارای فوائد فراوانی است که در معارف نورانی  اسلام به آنها اشاره شده است: بقاء نسل، آرامش و تعادل روحی، تأمین نیازهای طبیعی و غریزی انسان و ازدیاد رزق.
    بر خلاف بیشتر تصورات ابتدایی از ازدواج، که عده ای آن را موجب زیاد شدن نان خور و تقسیم سرمایه می دانند. دین اسلام ازدواج را موجب برکت و ازدیاد رزق و روزی  می داند. خداوند می فرماید: «اشخاص مجرد و بردگان و کنیزان شایسته خود را همسر دهید که اگر فقیر باشند خداوند آنان را از فضل خود بی نیاز می کند.» (نور، ۳۲)
    رسول خدا(صلی الله و علیه وآله) می فرماید: «ازدواج کنید زیرا رزق شما بیشتر می شود.» (وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۹) تقریباً همه کسانی که ازدواج کرده اند علی رغم اذعان به بعضی از مشکلات، اعتراف دارند که وضعیت مادی و معیشتی آنان، از قبل ازدواج بهتر شده است. گرچه معمولاً دراین گونه از مسائل اجتماعی استثناءاتی نیز وجود داشته است.

    ۳ سوره برای افزایش رزق و روزی

    در کنار معنویات و سوره هایی که تأکید شده، یادمان نرود که باید اسباب دیگر چون تلاش و … هم باشند. برخی از سوره‌هایی که در روایات اسلامی برای زیاد شدن رزق و روزی توصیه شده عبارتند از:
    ۱٫ سوره واقعه.: امام صادق ‌(علیه السلام) می‌فرماید: “کسی که هر شب سوره واقعه  را بخواند… در دنیا سختی‌، فقر، نیازمندی و آفتی از آفت دنیا را نمی ‌بیند و از دوستان حضرت علی ‌(علیه السلام) می‌شود…”( وسائل الشیعه‌، شیخ حر عاملی‌، ج ۶، ص ۱۱۲)
    ۲٫ سوره مزمل:‌ رسول اکرم‌ (صلی الله علیه و آله) می‌ فرماید: “هر کس سوره مزمل  را بخواند در دنیا و آخرت سختی از او برداشته می شود”.( مستدرک الوسائل‌، محدث نوری‌، ج ۴، ص ۳۵۴)
    ۳٫ سوره ذاریات‌: امام صادق ‌(علیه السلام) می‌فرماید: “هر کس سوره ذاریات  را روز یا شب بخواند، خداوند وضع زندگی او را اصلاح می ‌کند و روزی فراوانی برایش می ‌دهد…”( اعلام الدین‌، دیلمی‌، ص ۳۷۷)

    فرآوری: زهرا اجلال-بخش قرآن تبیان

    منابع:
    پرسمان
    بیست گفتار، شهید مطهری
    اسلام پدیا


  • Telegram
  • ارسال نظر :

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *