• Sabat Sabat


  • شهر اشکذر مرکز شهرستان اشکذر در استان یزد است. این‌ شهر در ۲۰ کیلومتری شمال‌ یزد و در ۸ کیلومتری‌ باختر جاده  ترانزیتی وبین المللی یزد-تهران واقع‌ شده‌ است‌. طول‌ جغرافیایى‌ آن‌ ۵۴ و ۱۳ و عرض‌ جغرافیایى‌ آن‌ ۳۲ و ارتفاع‌ آن‌ از سطح‌ دریا ۱۱۷۵متر است‌ .

    اشکذر با ۵۵۵۲ ﮐﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ وسعت در رده چهارم شهرستانها در استان یزد قرار دارد که در استان یزد مرکز کشور ایران واقع شده است.

     

    مردم شناسی :
    زبان‌های گفتاری: فارسی رایج، فارسی دری یاگورونی یزدی و …
    مذهب: مسلمان،شیعه

     

    جغرافیای طبیعی :
    مساحت : ۵۵۵۲ ﮐﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ
    ارتفاع از سطح دریا:۱۱۷۵ متر از سطح دریا آزاد
    مختصات:  
    موقعیت مکانی در استان: در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال غربی شهر یزد(مرکز استان یزد)

     

    اقلیم و آب‌وهوای
    معتدل و خشک
    میانگین دما: ۱۰ درجه سانتیگراد
    حداکثر دما ( ماکزیمم ):۴۸
    حداقل دما (مینیمم):۵-
    سردترین ماه های سال :دی
    گرم ترین ماه های سال :تیر
    بارش سالانه: ۶۸ میلی متر

     

    اطلاعات شهری:
    ره‌آورد(سوغاتی): چادرشب بافی -لبافی – خورجین-شیرینی

     

    پیش‌شماره تلفنی( بین اللملی – داخلی): ۳۶-۰۰۹۸۳۵۲

     

     

    شهرها و استانهای همجوار اشکذر:

    از شمال  به شهرستان میبد
    از جنوب به شهرستان یزد
    از شمال شرقی به شهرستان اردکان
    از جنوب به شهرستان تفت
    از غرب به استان اصفهان

    جدول مسافت اشکذر تا مرکز شهرستانهای استان یزد(کیلومتر)
    فاصله یزد- اشکذر: ۲۰
    فاصله ابرکوه – اشکذر:۱۶۰
    فاصله اردکان – اشکذر:۴۰
    فاصله بافق – اشکذر: ۱۴۰
    فاصله بهاباد – اشکذر:۲۰۵
    فاصله تفت- اشکذر: ۴۰
    فاصله مهریز- اشکذر: ۵۰
    فاصله میبد – اشکذر: ۳۰
    فاصله هرات (شهرستان خاتم) – اشکذر:۲۸۰

    منابع آب

    قسمت اعظم محدوده حوزه نفوذ اشکذر از نظر منابع آبی در حوزه سفره آب زیر زمینی یزد – اردکان قرار گرفته است و بقیه آن یعنی قسمت غربی آن که ادامه ارتفاعات شیر کوه است تغذیه کننده این سفره می باشد. پس قسمت اعظم منابع آب آن آبهای زیر زمینی است که به صورت ۷۵ چاه عمیق و ۲۰ چاه نیمه عمیق و ۳۴۸ رشته قنات مورد استفاده قرار می گیرد.

    در کل وضعیت فعلی آب اشکذر مطلوب و مناسب می باشد.

    زلزله خیزی

    شهر اشکذر از نظر تکنونیکی (زلزله) فاقد گسل بوده و مقاوم تر از سایر قسمتهای دیگر می باشد. ضریب لرزه خیزی منطقه از ۰/۷۵ تا یک تغییر می کند.

    باد

    از لحاظ وزش باد اشکذر منطقه ای باد خیز است و این بدلیل بوجود آمدن شرایط فرابار در نواحی کوهستانی غرب و فروبار در نواحی پست شرقی است . باد غالب منطقه با توجه به اطلاعات موجود در ایستگاه سینوپتیک یزد بادهای غربی بویژه بادهای شمال غربی است. از دیگر بادهای وزنده در اشکذر می توان به باد اصفهان ،  باد قبله و باد سیاه کوه نام برد.

    ویژگیهای اقتصادی شهر اشکذر

    شغل اصلی و اولیه شهر اشکذر همانند سایر سکونتگاه های منطقه کشاورزی و دامپروری بوده است. اصولا پیدایش سکونتگاه ها و تشکیل هست اولیه زندگی بر مبنای وجود اب و زمین مناسب جهت زراعت و نیز بدنبال آن پرورش بوده است. طی سالهای اخیر و محدودیت منابع آب و عدم توسعه کشاورزی که نتیجتا کاهش در آمد کشاورز و عدم تامین هزینه روز افزون زندگی را بدنبال داشته است. امروزه درصد کمی از مردم اشکذر که آن هم غالبا افراد مسن می باشند به کار کشاورزی مشغولند که طبق اظهارات خودشان کشاورزی شغل دوم آنان بوده و درآمد آن به تنهایی پاسخگوی مخارج زندگیشان نیست.

    همچنین بدلیل نزدیکی به شهر یزد وجود امکان سریع جابجایی ساکنین و تاثیرات شهر یزد بر سکونتگاه های اطراف مانند اشکذر به تدریج زمینه های شغلی دیگری را برای مردم منطقه بویژه طبقه جوان و تحصیل کرده در واحدهای اداری و صنعتی و تجاری را فراهم ساخته است.با توجه به بعد کم مسافت اشکذر نیازی به مهاجرت به شهر یزد نبوده است و افراد شاغل پس از فراغت از کار به سهولت می توانند به اشکذر بازگردند که این وضعیت باعث گردیده اشکذر دارای توان بالقوه ای جهت جذب جمعیت سر ریز یزد باشد.

    اشکذر به دلیل داشتن برخی پارامترهای موثر در ایجاد صنایع از نظر صنعتی مکان مناسبی جهت استقرار صنایع می باشد. اشکذر در مسیر جاده مهم تهران – بندر عباس قرار دارد و یکی از نیازهای ایجاد صنعت وجود راه مناسب است. از لحاظ دسترسی اشکذر به آب برق گاز و تلفن نیز اشکذر در وضعیت بسیار مطلوبی است که خود اینها می تواند از عوامل مهم رونق صنایع مختلف در این شهر باشد.

    از لحاظ خدماتی نیز اشکذر می تواند بسیار نقش خوبی را در تولید اشتغال ایفا نماید. شهر اشکذر به دلیل قرار گرفتن در راه ترانزیتی تهران – بندرعباس هر روزه پذیرای تعداد زیادی کامیون  و سواری های عبوری می باشد. افراد زیادی می توانند با ارائه خدماتی نظیر تعمیرگاه ها ،  فروشندگان لوازم یدکی،آهنگران ،  فروشندگان مواد غذایی و رستوران هاو… به رهگذران،برای خود ایجاد شغل نمایند.

    موانع محدود کننده شهر

    شهر اشکذر از سمت جنوب بدلیل انطباق مرز محدوده آن به محدوده شهر زارچ با محدودیت کامل مواجه می باشد و از سمت شرق بدلیل وجود جاده ترانزیتی تهران – بندر عباس بعنوان یک مانع جدی مطرح می باشد و امروز شهرک صنعتی اشکذر در آن سوی جاده مستقر شده است. از سایر جهات در معرض هجوم تپه های ماسه ای قرار دارد گرچه شهر در برخی جهات دیگر هم در معرض این پدیده قرار دارد. در درون شهر بخاطر وجود اراضی و باغات مستعد که هم از بعد اقتصادی هم بعد اکولوژیکی حائز اهمیت بوده با محدودیت روبروست.

    جهات توسعه شهر در گذشته

    توسعه شهر بدلیل ساختار روستائی آن عمدتا حول محله های موجود و بصورت پراکنده بوده است. مجموعه محلات اشکذر عمدتا به سمت غرب گرایش داشته و مجموعه محلات رضوانشهر در حاشیه محل و عمدتا جهت بلوار صاحب الزمان تمایل پیدا کرده اند. محله فیروز آباد نیز در حاشیه محله توسعه مورد نیاز خود را پیدا نموده اند. کاربریهای عمومی و اداری عمدتا حول محور خیابان امام و بلوار صاحب الزمان ایجاد شده اند.

    بررسی مرغوبیت زمین جهت توسعه آینده

    نظر به موانع مطرح شده در مورد توسعه شهر اشکذر با توجه به ویژگی های طبیعی اراضی مورد نیاز جهت توسعه اتی شهر را می توان با ایجاد سیاست و تدابیر مناسب در مکانهای ذیل تامین نمود. در مورد بخش مسکونی در درجه اول از اراضی اماکن مخروبه و بازسازی و احیا اماکن متروکه و در وهله بعد استفاده از اراضی و فضاهای بایر درون محلات استفاده نمود. به منظور ایجاد انگیزه و حفظ باغات و اراضی مرغوب کشاورزی تدابیر و قوانین مناسب تدوین و اتخاذ گردد. در مورد سایر کاربریها عمومی مورد نیاز که میبایستی در درون محلات جانمایی گردند در درجه اول می بایستی از اراضی وقفی و دولتی که امکان تملک آنها آسان می باشد استفاده شود. جهت تامین اراضی مورد نیاز کاربریهای عمده با توجه به درخواست سازمانهای ذیربط مانند آموزش عالی ،  نیروی مقاومت بسیج ،  آموزش و پرورش و فنی حرفه ای می بایست از اراضی غرب و شمال حاشیه شهر بدلیل عدم وجود مشکل مالکیت تامین گردد.

    کاربری اراضی

    شهر اشکذر در یک محدوده تقریبی ۱۱۱۸ هکتار (۱۱۱۸۷۹۷۴) متر مربع بعنوان محدوده قانون پیشنهادی واقع گردیده است. در حال حاضر محدوده خدماتی شهر در قالب هشت محله شکل گرفته است. همچنین حدود ۱/۱۳۶ هکتار از سطح مصنوع شهر به فضاهای مسکونی و بقیه به سایر کاربریها طبق جدول صفحه بعد قرار گرفته است.

    کاربری اراضی در وضع موجود اشکذر سال ۱۳۸۰

    ردیف

    نوع کاربری

    جمعیت

    ۲M مساحت

    سرانه

    درصد نسبت به سطح محدوده شهر

    ۱

    مسکونی

    ۱۷۵۹۹

    ۱۳۶۱۵۷۳

    ۱۰۸

    ۱۷/۱۲

    ۲

    آموزشی

    ۱۲۵۹۹

    ۷۸۸۱۷

    ۲۵/۶

    ۷/

    ۳

    بهداشتی درمانی

    ۱۲۵۹۹

    ۲۰۸۷۸

    ۶۵/۱

    ۱۹/

    ۴

    ورزشی

    ۱۲۵۹۹

    ۸۹۳۷۳

    ۰۹/۷

    ۸/

    ۵

    فرهنگی و مذهبی

    ۱۲۵۹۹

    ۴۷۲۷۵

    ۷۵/۲

    ۴۲/۰

    ۶

    تجاری

    ۱۲۵۹۹

    ۳۱۳۷۳

    ۴۹/۲

    ۲۸/

    ۷

    اداری

    ۱۲۵۹۹

    ۵۸۰۷۸

    ۶/۴

    ۵۷/

    ۸

    تاسیسات شهری

    ۱۲۵۹۹

    ۵۰۴۵۲

    ۴

    ۴۵/۰

    ۹

    نظامی انتظامی

    ۱۲۵۹۹

    ۵۲۱۰

    ۴۱/

    ۰۵/

    ۱۰

    کارگاهی تولیدی

    ۱۲۵۹۹

    ۱۲۸۸۴۹

    ۲/۱۰

    ۱۵/۱

    ۱۱

    شبکه معابر

    ۱۲۵۹۹

    ۱۸۴۱۵۲۸

    ۱۴۶

    ۴۶/۱۶

    ۱۲

    فضای سبز

    ۱۲۵۹۹

    ۵۸۴۴۴

    ۶۳/۴

    ۵۲/

    ۱۳

    خدمات بین راهی

    ۱۲۵۹۹

    ۲۷۸۵

    ۲۲/

    ۲۵/

    ۱۴

    باغات

    ۱۲۵۹۹

    ۱۰۷۹۹۳۰

    ۷۱/۸۵

    ۶۶/۹

    ۱۵

    اراضی مختلط

    ۱۲۵۹۹

    ۵۴۵۰۲۷۵

    ۶/۴۳۲

    ۷/۴۸

    ۱۶

    فضای باز و بایر

    ۱۲۵۹۹

    ۸۷۸۱۳۳

    ۷/۶۹

    ۸۵/۷

    ۱۷

    جمع

    – – –

    ۱۱۱۸۲۹۷۴

    ۶/۸۱۷

    ۱۰۰

    نتیجه گیری و پیشنهاداتی توسط محقق

    اینجانب با توجه به برداشت کلی که از شهر داشتم این شهر را نسبتا خوب و سر زنده احساس کردم. از جمله توانهای بالقوه شهر می توان به قرار گیری آن در کنار راه مواصلاتی و بین المللی تهران – بندرعباس اشاره نمود و همچنین وجود راه آهن تهران – بندرعباس و عبور آن از این شهر باعث گردیده جایگاه اشکذر را در استان برجسته تر و برتر از بسیاری دیگر از شهرها قرار دهد. همچنین وجود استعدادهای فراوان در زمینه پرورش اسب و همچنین راه اندازی پیست موتور سواری در این شهر می تواند این شهر را به یکی از قطب های گردشگری استان تبدیل کند. از دیگر استعدادهای این شهر می توان به کویر های بکر آن اشاره نمود که می توان این شهر را در جذب توریست در زمینه ی تورهای  کویر نوردی و ورزشهای کویری تقویت کرد. از دیگر خصوصیات بارز این شهر می توان به وجود سه دانشگاه آموزش عالی اشاره نمود که هر ساله پذیرای خیل کثیری از دانشجویان از نقاط مختلف کشور می باشد.

    در زمینه ی کاربرد اراضی این شهر با توجه به وسعت زیاد باغهای درون شهر که باعث لطافت هوای شهر و همچنین چشم اندازهای زیبای شهر شده است باید با برنامه ریزی درست و حساب شده  وضع قوانین خاص از تخریب آنها ممانعت شود و همچنین با طرح های تشویقی توسط شهرداری اشکذر مبنی بر احداث خانه باغ در افق چند ساله این شهر را به بهترین چشم انداز ممکن تبدیل کرد.

    خوشبختانه در زمان اخیر با در نظر گرفتن ۲۰۰ هکتار زمین برای پیست بین المللی سوار کاری و همچنین اختصاص دادن زمینی به متراژ حدود ۴۰ هکتار به پیست موتور سواری که بصورت موقت راه اندازی شده است و همچنین اختصاص دادن ۲۵ هکتار زمین برای پارک بزرگ شهر که کارهای ابتدایی آن در حال انجام است و همچنین کارهای احداث بیمارستان در این شهر سرانه ورزشی و تفریحی و بهداشتی هر شهروند اشکذری بسیار مساعد و مطلوب خواهد شد که با اتمام این پروژها و بهره برداری از آنها می توان افق بسیار روشن و مطلوبی را برای این شهر ترسیم کرد.

    منبع:پایان نامه کارشناسی برنامه ریزی شهری-سعید دهقانی اشکذری

     


    ارسال نظر :

    یک پاسخ به “آشنایی با شهرستان اشکذر”

    1. Kazem گفت:

      این اطلاعات را در ویکی پدیای اشکذر وارد کنید.

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    تکمیل کنید *